มองหลากมุม “นโยบายเงินช่วยให้เปล่า” กับ การกระตุ้นเศรษฐกิจ

หากนึกย้อนไปในช่วงที่เกิดวิกฤตโควิด-19 ปฏิเสธไม่ได้ว่า เศรษฐกิจทั่วโลกเจอผลกระทบรุนแรงที่สุดในรอบหลายสิบปี จากกิจกรรมทางเศรษฐกิจที่หยุดชะงักลงอย่างไม่เคยเกิดขึ้นมาก่อน ส่งผลให้อุปสงค์หายไปอย่างกระทันหัน (Demand Shock) และเป็นต้นตอที่นำไปสู่ผลกระทบทางเศรษฐกิจอื่นตามมา จึงทำให้เราเห็นมาตรการการคลังและการเงินมากหน้าหลายตาถูกงัดออกมาใช้เพื่อพยุงเศรษฐกิจขนานใหญ่

สอดคล้องกับ IMF ที่ประเมินว่าเม็ดเงินจากมาตรการสนับสนุนทางการคลัง (Fiscal Support) ที่ใช้ในปี 2020 รวมกันทั่วโลกอาจสูงถึง 9 ล้านล้านดอลลาร์สหรัฐ หรือกว่า 13% ของจีดีพี ซึ่งมากกว่าช่วงที่เกิดวิกฤตเศรษฐกิจโลกปี 2009 ที่ใช้เม็ดเงินอัดฉีดไปเพียง 6.5 ล้านล้านดอลลาร์สหรัฐ หรือไม่ถึง 11% ของจีดีพี ณ ขณะนั้น

“การอัดฉีดเงินเข้าภาคประชาชนโดยตรง” หรือ Helicopter Drop ก็เป็นหนึ่งในมาตรการยอดนิยมที่ 58 ประเทศทั่วโลกใช้ในวิกฤตระลอกล่าสุด ซึ่งแน่นอนว่าเป็นการกระตุ้นเศรษฐกิจที่เข้าใจง่ายและตรงประเด็นกว่าเมื่อเทียบกับการลดอัตราดอกเบี้ยหรือการซื้อสินทรัพย์ผ่านเครื่องมือทางการเงิน อีกทั้งยังไม่จำเป็นต้องส่งผ่านตัวกลางใด ๆ จึงทำให้เห็นผลลัพธ์ที่รวดเร็วกว่าเครื่องมือทางการคลังอื่น โดยเฉพาะกับประเทศที่มีความพร้อมด้าน Payment Ecosystem ที่จะสามารถเข้าถึงกลุ่มเป้าหมายได้แบบตรงประเด็น

มองหลากมุม “นโยบายเงินช่วยให้เปล่า” กับ การกระตุ้นเศรษฐกิจ

อย่างไรก็ดี เครื่องมือกระตุ้นเศรษฐกิจรูปแบบดังกล่าวมักถูกใช้ในช่วงที่เกิดวิกฤตรุนแรงหรือช่วงที่เศรษฐกิจเข้าสู่ภาวะถดถอย เพื่อให้เกิดการจับจ่ายเป็นวงกว้างและนำไปสู่การหมุนเวียนทางเศรษฐกิจได้หลาย ๆ วงรอบ กล่าวคือ ยิ่งเม็ดเงินหมุนเวียนไปได้มากเท่าไร ก็จะยิ่งเพิ่มตัวทวีคูณ (Multiplier) และส่งผลดีต่อระบบเศรษฐกิจมากเท่านั้น แต่หากใช้ในช่วงเวลาที่ไม่เหมาะสมหรือกำหนดกรอบการใช้จ่ายไม่รัดกุมเพียงพอ วัตถุประสงค์การใช้เงินอาจเปลี่ยนไปแทนที่จะใช้จ่ายหมุนเวียนในระบบเศรษฐกิจดังที่ควรจะเป็น

แม้เงินช่วยให้เปล่ากับประชาชนจะช่วยเพิ่มกำลังซื้อได้อย่างรวดเร็วทันใจ แต่ก็อาจส่งผลต่อภาวะราคาสินค้าและบริการที่เพิ่มสูงขึ้น โดยจากการศึกษา พบว่า การใช้มาตรการกระตุ้นเศรษฐกิจในประเทศมีความสัมพันธ์เชิงบวกกับเงินเฟ้อและความเสี่ยงด้านเสถียรภาพเศรษฐกิจต่างประเทศ เนื่องจากการใส่เงินเข้าไปในระบบอย่างมหาศาลจะทำให้เกิดอุปสงค์ส่วนเกิน (Excess Demand) จากอุปทานในตลาดที่เพิ่มตามไม่ทัน ส่งผลให้สินค้าคงคลังลดลงอย่างรวดเร็ว กดดันให้เงินเฟ้อปรับตัวสูงขึ้น

ขณะเดียวกัน ผู้ประกอบการบางส่วนก็จะเร่งนำเข้าสินค้าจากต่างประเทศเพื่อให้เพียงพอต่อการดูดซับอุปสงค์ส่วนเกินในประเทศ ซึ่งเป็นความเสี่ยงต่อการขาดดุลการค้าอีกทางหนึ่ง นอกจากนี้ การใช้แคมเปญเงินช่วยให้เปล่าบ่อยครั้งอาจส่งผลต่อความคาดหวังในการได้รับความช่วยเหลือในครั้งถัด ๆ ไป รวมทั้งปัญหาการใช้เงินผิดวัตถุประสงค์ของการช่วยเหลือ (Moral Hazard) ที่อาจส่งผลลบในระยะยาวจากวินัยทางการเงินที่เปลี่ยนแปลงไป

อีกด้านหนึ่ง ภาครัฐจะมีต้นทุนทางเศรษฐกิจที่เพิ่มขึ้น โดยภาครัฐอาจต้องโยกเม็ดเงินงบประมาณจากส่วนอื่นมาใช้สำหรับโครงการแจกเงิน เสมือนดึงเม็ดเงินภาครัฐออกจากภาคเอกชน หรือ Crowding-out Effect จากการจำกัดจำเขี่ยการใช้จ่ายของภาคเอกชนผ่านการลดงบประมาณลงทุนโครงสร้างพื้นฐานขนาดใหญ่ หรือแม้แต่สวัสดิการสังคม อีกทั้งยังอาจลดทอนรายจ่ายภาครัฐในอนาคต

 

ยิ่งกว่านั้น หากไม่มีการรักษาวินัยทางการคลังที่เหมาะสมและแผนลดการขาดดุลที่ชัดเจน ก็อาจบั่นทอนเสถียรภาพเศรษฐกิจต่างประเทศเพิ่มเติม ที่จริงแล้ว ฐานะทางการคลังของแทบทุกประเทศอ่อนแอลงจากการอัดฉีดเงินมหาศาลในช่วงของการแพร่ระบาดของไวรัสโควิด-19  แต่หากยังต้องพึ่งพาการกู้เงินไปเรื่อย ๆ จนทำให้หนี้สาธารณะพุ่งเร็วกว่าการเติบโตของเศรษฐกิจ จะส่งผลให้ต้นทุนการกู้ยืมสูงขึ้นจากเสถียรภาพการคลังที่เปราะบางมากขึ้น ตลอดจนกระทบต่อความเชื่อมั่นของนักลงทุน จนทำให้เกิดเงินทุนไหลออกนอกประเทศ และนำไปสู่การอ่อนค่าอย่างรุนแรงของค่าเงินได้ในที่สุด

ท้ายสุดแล้ว ภาครัฐอาจต้องแลกกับพื้นที่ในการดำเนินนโยบายการคลัง (Fiscal Space) ที่น้อยลง และกลายเป็นข้อจำกัดในการช่วยเหลือเศรษฐกิจหากเกิดวิกฤตรุนแรง โดยผลพวงจากหนี้สาธารณะที่อยู่ในระดับสูง คงหนีไม่พ้นการชำระหนี้ที่จะผูกพันในงบดุลไปอีกหลายปี

ส่งผลให้ต้องรัดเข็มขัดผ่านการลดรายจ่ายหรือเพิ่มรายได้ทางการคลัง ซึ่งภาระภาษีที่เพิ่มขึ้นแน่นอนว่าจะตกไปยังผู้ประกอบการและประชาชนอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ รวมไปถึงประสิทธิภาพในการดำเนินนโยบายทางการเงินที่จะมีแรงเสียดทานมากขึ้นจากแรงจูงใจที่ต้องรักษาอัตราดอกเบี้ยให้อยู่ในระดับต่ำ เพื่อลดต้นทุนทางการเงินที่รัฐจะต้องแบกรับหรือจ่ายคืนหนี้ในอนาคต

OTHER NEWS

19 minutes ago

NBK attends Career Fair of 5th Wave of ‘Partners to Employ Them’ initiative

19 minutes ago

Starc the ‘X factor’ for Australia’s World Cup campaign, says Marsh

19 minutes ago

Video: Brad Pitt and Angelina Jolie's daughter Vivienne drops dad's last name in Playbill credit for The Outsiders... as ugly divorce battle rages on

24 minutes ago

Japan spots Chinese ships near disputed isles for record 158 days

24 minutes ago

Natalia, Duchess of Westminster to receive new title after son's wedding

24 minutes ago

LG battery recall ramps up as 4400 homes remain at risk

24 minutes ago

South Park: The End of Obesity Special Reveals First Look at Thinner Cartman

24 minutes ago

Boost for Ange: 60m star now prefers signing for Tottenham over Newcastle

24 minutes ago

‘They’re out of control’: flock of 100 feral chickens torments village

24 minutes ago

Mark Hamill Strikes Back At Trump's Awkward Self-Own With Perfect ‘Star Wars’ Tweak

24 minutes ago

Man City and West Ham duo outline future plans as Liverpool ace attracts interest

26 minutes ago

Mavericks rally past Timberwolves, secure 3-0 series lead

29 minutes ago

Tash Raven killed in horrific hit and run on Boundary Road in Urangan on the Sunshine Coast

29 minutes ago

California woman revealed a routine background check led to a shocking discovery

29 minutes ago

90 Day Fiancé: Happily Ever After?: Jasmine Pineda accuses fiancé Gino Palazzolo of trying to control her

29 minutes ago

Today Extra goes off the rails as a puppy poops live on-air: 'Why is so much coming out?!'

29 minutes ago

I invited every child in my daughter's class to her birthday party except one - now mums are calling me a 'bully'

30 minutes ago

Bank of Japan Governor Ueda: We Must Re-Anchor Inflation Expectations

30 minutes ago

Pandemic-born ice cream shop still thriving four years later

30 minutes ago

Russia’s battle-hardened army is learning – and it’s very bad news for Nato

30 minutes ago

Luka Doncic Assigns Kyrie Irving New Nickname After Mavs Victory

30 minutes ago

“I found it amazing” – Irish Open winner on playing famous Irish golf course

30 minutes ago

Shaquille O’Neal Concerned By Karl-Anthony Towns’ Postgame Behavior

30 minutes ago

Bank Holiday Monday threatens Jekyll and Hyde weather as experts warn sun will keep switching to rain and back and those going out should 'take a brolly'

30 minutes ago

Huge croc that twice lunged at fisherman is caught

30 minutes ago

Cancer battle: Why Kate’s public absence could be longer than first thought

30 minutes ago

'Everybody is concerned about' the economy ahead of the next federal election

32 minutes ago

‘Massive:’ Big miners push new green trucks

36 minutes ago

On This Day in 2013: Kieron Pollard Led Mumbai Indians to Their First-Ever IPL Title

36 minutes ago

Congress pays tribute to former PM Jawaharlal Nehru on his 60th death anniversary

36 minutes ago

Things to do this week, from a new food hall and desert run to children's classes

36 minutes ago

Christopher Bell: ‘What a twist of emotions’ after win

36 minutes ago

Environment watchdog made 'backroom deal' with state-run logging group putting endangered marsupial at risk, advocates claim

36 minutes ago

Traveling to Ukraine: What to see in wartime Kyiv

36 minutes ago

Jewish General Hospital says mental health services improved by Mindstrong Fitness Fundraiser

38 minutes ago

Analysis-In China, Starbucks tries to avoid price war but gets dragged into discounting

38 minutes ago

See inside €750,000 Wicklow home offering patio dining on former railway platform

38 minutes ago

LeBron James Could Lose $50 Million In Salary If He And Bronny Team Up On The Phoenix Suns

38 minutes ago

Matildas star Caitlin Foord's romance with teammate Katie McCabe is confirmed with one word after their rumoured love kicked off a scandal at the World Cup

38 minutes ago

Channel Seven looking for a co-host to join Dr Chris Brown's new series Dream Home - as the very familiar face they're chasing for the role is revealed