Op 15 september 1885 werd in Utrecht het eerste officiële rijwielpad van ons land in gebruik genomen. 

Een tekening van de Maliebaan in de jaren 80 van de negentiende eeuw met op de achtergrond een vélocipède, gemaakt door W. de Famars Testas. Via het Utrechts Archief.  

De fiets is een zeer belangrijk vervoersmiddel in ons land, om het nog niet te hebben over sportieve activiteiten. Het is daarom amper voor te stellen dat er ooit een tijd was dat de tweewieler nog volkomen onbekend was.

Rond 1885 was dat zeker zo, al was het maar omdat de ouderwetse vélocipède niet alleen erg duur was, maar ook zeer onhandig in het gebruik. De overgang naar de moderne fiets eind negentiende eeuw zorgde er opeens voor dat dit object goedkoper werd én makkelijker hanteerbaar. Er was alleen nog een probleem: de slechte wegen. De auto was tenslotte nog niet uitgevonden en de bijhorende verharde wegen ook niet.

Dat maakt de innovatie in Utrecht van 1885 zo bijzonder, toen een wandelpad op de Maliebaan werd ingericht als rijwielpad. Het tijdschrift Oud Utrecht blikte er in 1929 in een artikel op terug. ‘Met de welwillende medewerking van enkele lezers is het gelukt ter bestemder plaatse de doopceelen te lichten.’

Antoon Oudemans

In Utrecht bestonden al twee rijwielclubs. En dan was de Maliebaan ook nog eens de plek waar de Algemene Nederlandse Wielrijders Bond na de oprichting in 1883 het hoofdkantoor opende. Nog zonder eigen rijwielpad doken daar zo al de eerste fietsen op, vooral bestuurd door studenten, onder wie Antoon Oudemans. Hij stelde in 1885 een verzoekschrift op voor burgemeester en wethouders om een deel van de Maliebaan vrij te maken voor het rijwiel. Namens nog 44 andere eigenaren diende hij deze aanvraag in, die positief werd beantwoord voor het deel van de huidige Museumlaan tot aan de Nachtegaalstraat.

‘Daarmee beschikten de fietsers voor het eerst in de stad Utrecht over een plek waar ze goed konden rijden,’ aldus Hans Buiter, verenigingshistoricus van de ANWB. ‘De opengestelde wandelstrook langs de Maliebaan was voorzien van gravel waarop fietsers zonder al te veel schokken konden rijden. Aangezien fietsen in 1885 nog geen luchtbanden hadden, was dit een groot voordeel. Ook hadden de fietsers op de strook voorrang. Voetgangers moesten uitwijken. De gemeente plaatste bordjes aan het begin en aan het eind van de strook die aangaven dat het hier een rijwielpad betrof, net als ze gedaan had bij de markering van het ruiterpad aan de overzijde van de Maliebaan. De gelijkstelling met de ruiters weerspiegelde dat het om een sportactiviteit ging.’

Er was wel een voorwaarde aan verbonden, want alleen de 45 personen van het verzoekschrift kregen daarvoor toestemming – strikt persoonlijk. Mej. S. Kol was de enige vrouw van deze groep. Ook mochten de gebruikers alleen maar keren aan begin of eind van dit pad, en niet ergens halverwege. Op 26 mei 1887 werd het rijwielpad verlengd, waarbij verder iedereen toestemming kreeg om daarvan gebruik te maken. Vanaf dat moment was het rijwielpad dus geheel openbaar.

Dit pad op de Maliebaan is daarmee de oudste melding, die we hebben van een afgesloten rijwielpad. Dat wil niet zeggen dat er eerder al andere steden waren geweest, die dit al hadden gedaan, merkte zowel Oud Utrecht als Buiter op. ‘De ondertekenaars van het verzoekschrift tot openstelling voerden in hun pleidooi aan B&W juist het argument aan dat in andere Nederlandse steden dergelijke wandelstroken al voor fietsers waren opengesteld,’ merkte Buiter op, ‘en dat er zelfs al in enkele plaatsen speciale fietspaden waren aangelegd.’

Zolang we geen bewijs van een ouder rijwielpad hebben, houden we het erop dat Utrecht de eerste van ons land was.

Großer Preis des Deutschen Literaturfonds für Georg Klein

Remains of missing Georgia toddler Quinton Simon found in landfill

'My gorgeous auntie!' Princess Andre shows off her family resemblance as she hugs mother Katie Price's sister Sophie in sweet social media snap

EXCLUSIVE: Keep your eye on the ball! Football fan has surgeons install a TV so he can watch Poland in the World Cup as they operate on his ‘lower regions’

Street-Spotted: Peugeot 406 Coupe

George Takei says ‘none’ of the Star Trek cast liked ‘prima donna’ William Shatner

DAN WOOTTON: President Xi’s sick and deranged Zero Covid policy destroying his country is finally crumbling thanks to the brave Chinese freedom fighters. Shame on Ardern, Trudeau, Sturgeon and Hunt who backed such an approach in the West

Παναθηναϊκός: Η υπέροχη υποδοχή του ξενοδοχείου "Cap St. Georges" στην πράσινη αποστολή

BAM decision akin to surgeons reporting to lawyers

Orthopedic Surgeon on rib injury to C.J. Gardner-Johnson

Peugeot Inception concept at CES kicks off an electric year

Elon Musk posted a bizarre photo of his 'bedside table,' featuring 2 guns, 4 empty cans of caffeine-free Coke, and a picture of George Washington

PEUGEOT 408 2023’te Türkiye’ye geliyor

Lezione di geometria. Come prendersi cura del "triangolo della giovinezza"

Turn Your Switch Into A GameCube With This Gorgeous Controller Case

Gorgeous Germany WAG Izabel Goulart cheers on her man Kevin Trapp from the stands – despite him not playing vs Spain

NEWS RELATED

Herschel Walker Only Recently Stopped Renting Out The Georgia Home He Claims As His Residence

Photo Illustration by The Daily Beast / Getty When he launched his campaign for U.S. Senate in Georgia, Herschel Walker claimed his deep roots in the state didn’t end with his days as a football legend at the University of Georgia. It was widely known at the time that ...

View more: Herschel Walker Only Recently Stopped Renting Out The Georgia Home He Claims As His Residence

His strength is Limitless! Chris Hemsworth shows off his outrageous bulging biceps and ripped physique during surfing trip with his twin sons

He spends almost every other day in gym. And Chris Hemsworth showed off the fruits of his labour while enjoying a surfing trip with his family in Byron Bay on Sunday afternoon. The Australian actor, 39, who is currently starring in the National Geographic series Limitless, displayed his veiny bulging ...

View more: His strength is Limitless! Chris Hemsworth shows off his outrageous bulging biceps and ripped physique during surfing trip with his twin sons

George Harrison Said the Charts Killed the True Hits Artists Made

George Harrison didn’t appreciate music charts much. He thought they “killed” the truly good music artists recorded. However, George’s real struggle was with the record business. He didn’t like that they churned out the same music on a conveyor belt. Ultimately, they made it easier for him to step away ...

View more: George Harrison Said the Charts Killed the True Hits Artists Made

El filósofo Yuk Hui propone una nueva geopolítica basada en la tecnodiversidad

El filósofo Yuk Hui propone una nueva geopolítica basada en la tecnodiversidad Yuk Hui es uno de los investigadores más interesantes en el terreno de confluencia entre la filosofía y la tecnología. En la Argentina se lo conoció por su libro Fragmentar el futuro (Caja Negra, 2020) y recientemente ...

View more: El filósofo Yuk Hui propone una nueva geopolítica basada en la tecnodiversidad

George Clinton's Odd Request To His Guitarist Eddie Hazel On Funkadelic's Maggot Brain

Eddie Hazel wearing hat Guitarist Eddie Hazel may not have the same mainstream recognition as some of his six-string contemporaries, but that doesn’t diminish his influence on pop culture. As stated in Live For Live Music, he’s most famous for his time with Parliament-Funkadelic (or P-Funk), fitting right in ...

View more: George Clinton's Odd Request To His Guitarist Eddie Hazel On Funkadelic's Maggot Brain

Sen. Raphael Warnock leads Herschel Walker in final week of Georgia Senate runoff

Sen. Raphael Warnock (D-Ga.) holds a slim lead in a new poll and has much more cash on hand as he seeks to put away Republican challenger Herschel Walker in their Georgia Senate runoff. With just a week before the Dec. 6 runoff, Warnock has edged ahead of Walker on ...

View more: Sen. Raphael Warnock leads Herschel Walker in final week of Georgia Senate runoff

Nearly a quarter million vote in single day in Georgia Senate runoff race

Nearly a quarter million vote in single day in Georgia Senate runoff race Nearly a quarter million voters cast their ballots in Georgia’s Senate runoff on Monday, breaking the state’s record for a single day of early voting as incumbent Sen. Raphael Warnock (D) and challenger Herschel Walker (R) ...

View more: Nearly a quarter million vote in single day in Georgia Senate runoff race

George Takei calls William Shatner 'a cantankerous old man' in latest salvo in long-running feud between former Star Trek costars

George Takei called former Star Trek costar William Shatner ‘a cantankerous old man’ in a new interview, marking the latest in a long-running war of words between the show biz stalwarts. The 85-year-old actor told The Guardian Monday that he didn’t want to continue engaging after Shatner earlier this month said that ...

View more: George Takei calls William Shatner 'a cantankerous old man' in latest salvo in long-running feud between former Star Trek costars

I’m A Celeb’s Owen Warner reveals Boy George saved him from a breakdown in the jungle

Early voting soars in Georgia Senate runoff between Warnock, Walker

The hospital team that’s slashing the surgery backlog by treating its operating theatre like an F1 pitstop and performing swift operations with a high-speed changeover

How Cameroon’s Aboubacker evaded the off-side trap to score the most outrageous chip-scoop goal of the World Cup against Serbia

Tony Blair praises Matt Hancock for ‘courageous’ decision to appear on ‘I’m a Celebrity’

UFC – Ngannou ou Jon Jones ? Georges St-Pierre révèle le meilleur selon lui !

Driver killed after FedEx truck hit by Amtrak train in Georgia

Toddler Quinton Simon's Remains Found in Georgia Landfill, FBI Confirms

Remains found in Georgia landfill belong to Quinton Simon: FBI

The Beatles: The lives and musical careers of John, Paul, George and Ringo

BREAKING NEWS: Human bones found in Georgia landfill are those of murdered toddler Quinton Simon, FBI confirms

1 dead after Amtrak train, FedEx truck crash in Georgia, authorities say

OTHER NEWS